Net zoals sommige planten schadelijk kunnen zijn, zijn er ook veel planten en kruiden die gunstige effecten kunnen hebben op de gezondheid van paarden. In Nederland groeien verschillende geneeskrachtige planten en kruiden die kunnen bijdragen aan het welzijn van paarden. Hieronder categoriseer ik veel voorkomende planten naar hun specifieke werking en geef ik een overzicht van hoe ze gebruikt kunnen worden.

Planten en kruiden naar werking

1. Spijsvertering ondersteunend
   • Pepermunt (Mentha piperita)
     • Herkenning: Groene, gekartelde bladeren met een sterke muntgeur.
     • Werking: Bevordert de spijsvertering, verlicht gasvorming en krampen. Tegen en nervositeit. NB: staat op dopinglijst.
   • Kamille (Matricaria chamomilla)
     • Herkenning: Kleine witte bloemen met een gele kern en holle bloembodem, lijken op madeliefjes.
     • Werking: Kalmeert de maag, vermindert ontstekingen en helpt bij spijsverteringsproblemen. Tevens rustgevend.
   • Braam (Rubus Fructicosus)
     • Herkenning: Lange stekelige stengels die omhoog of in boog groeien. Stengels kunnen vervolgens weer wortelen en zo grote oppervlakten bedekken. Donkerblauwe of roodblauwe vruchten.
     • Werking: Vooral het blad brengt darmen in balans. Bloedzuiverend en stimuleert lever en nieren. Inzetbaar bij pijn in lendenen.
2. Reinigend en aanvullend
   • Paardenbloem (taraxacum officinale)
     • Herkenning: Rozet met grote veerdelige bladeren, een onvertakte bladloze stengel en gele bloemen. De steel bevat melksap. Groeit op zure grond.
     • Werking: Bloedzuiverend en afvoer van afvalstoffen via de uitscheidingsorganen (lever, nieren).Wortel voedt goede darmbacteriën.
   • Smalle weegbree (plantago lanceolata)
     • Herkenning: Bladeren staan allemaal in een bladrozet. Ze zijn lancetvormig en in voedselrijke omstandigheden staan ze opgericht. Witte bloemetjes. Groeit op ijzerrijke grond.
     • Werking: Bloedzuiverend en ontlasting regulerend. Licht ontwormend. Stimuleert ophoesten van slijm. Op de huid verzachtend en jeuk remmend.
   • Brandnetel (urtica urens)
     • Herkenning: Stengels zijn onvertakt, rechtopstaand, vierkantig en behaard. Bladeren staan kruislings op de stengel en zijn eirond tot langwerpig, hebben een grof gezaagde bladrand en zijn behaard. Brandharen veroorzaken branderig gevoel (is wel na minimaal 6 uur plant drogen).
     • Werking: Bloed en darm reinigend. Diepe reinigen. Bevat serotonine en dat geeft een goed gevoel.
   • Zeewier
     • Herkenning: Groen, rode of bruine algen
     • Werking: Zet stofwisseling en hormoonhuishouding aan. Verlaagt bloeddruk en cholesterol. Activeert schildklier (niet gebruiken bij te snel werkende schildklier). Goed inzetbaar bij overgewicht.
3. Ontstekingsremmend en pijnstillend
   • Wilgenschors (Salix alba)
     • Herkenning: Schors van de wilgenboom, vaak gebruikt in gedroogde vorm.
     • Werking: Bevat salicine, een natuurlijke pijnstiller en ontstekingsremmer.
   • Duivelsklauw (Harpagophytum procumbens)
     • Herkenning: Groeit niet in Nederland, maar wordt veel geïmporteerd en gebruikt in poedervorm.
     • Werking: Sterk ontstekingsremmend en pijnstillend, vooral voor gewrichtsproblemen. NB: staat op dopinglijst.
   • Tijm (Thymus Broussonetii)
     • Herkenning: De bladeren zijn smal, hebben een zeer korte steel en zijn aan de onderzijde licht behaard. De bloemen zijn wit tot lichtpaars.
     • Werking: Ontstekingsremmend en ruimt vrije radicalen (agressieve stoffen die schade aan weefsels veroorzaken) op. Stimulerend op het spijsverteringkanaal. Vanwege de antimicrobiële werking en verzachtende invloed op de luchtwegen inzetbaar bij luchtweginfecties en hoest.
4. Weerstand verhogend
   • Echinacea (Echinacea purpurea)
     • Herkenning: Paarse bloemen met een prominente, stekelige kegel.
     • Werking: Versterkt het immuunsysteem, helpt bij het bestrijden van infecties.
   • Knoflook (Allium sativum)
     • Herkenning: Bolvormige plant met scherpe geur en smaak.
     • Werking: Heeft antimicrobiële eigenschappen, versterkt het immuunsysteem en verbetert de bloedcirculatie.
   • Framboos (Rubus Idaeus)
     • Herkenning: Vooral rechtopstaande stengels, die spaarzaam met kleine stekels bezet zijn. De witte bloemen produceren na bestuiving en bevruchting braamvormige, rode vruchten.
     • Werking: Draagt bij aan een goede weerstand en voldoende energie. Zorgt voor een goed functionerend zenuwstelsel en gezonde botten, tanden, huid, haar en bloedvaten. Rijk aan foliumzuur. Helpt bij de aanmaak van rode bloedcellen in het beenmerg.
   • Rozenbottel
     • Herkenning: Vooral rechtopstaande stengels, die spaarzaam met kleine stekels bezet zijn. De witte bloemen produceren na bestuiving en bevruchting braamvormige, rode vruchten.
     • Werking: Versterkt het immuunsysteem en bestrijdt van vrije radicalen. Helpt tegen ontstekingen en verbetert de spijsvertering.
5. Kalmerend en angstverminderend
   • Valeriaan (Valeriana officinalis)
     • Herkenning: Groene plant met geveerde bladeren en kleine roze of witte bloemen.
     • Werking: Heeft kalmerende effecten, vermindert stress en angst.
   • Citroenmelisse (Melissa officinalis)
     • Herkenning: Groene, hartvormige bladeren met een lichte citroengeur.
     • Werking: Kalmeert de zenuwen en helpt bij stress en slapeloosheid.
6. Huidverzorgend en wondhelend
   • Aloë Vera (Aloe vera)
     • Herkenning: Vlezige bladeren met een gelachtige substantie binnenin.
     • Werking: Behandelt brandwonden, snijwonden en andere huidirritaties door zijn ontstekingsremmende en helende eigenschappen. Werkt als pleister.
   • Goudsbloem (Calendula officinalis)
     • Herkenning: Heldere oranje of gele bloemen.
     • Werking: Helpt bij de genezing van wonden, vermindert ontstekingen en werkt antibacterieel.

Gebruik van geneeskrachtige planten en kruiden

Bij het gebruik van geneeskrachtige planten en kruiden voor paarden is het belangrijk om enkele richtlijnen te volgen:

• Dosering: Gebruik altijd de juiste dosering. Overmatig gebruik kan schadelijk zijn.
• Kwaliteit: Zorg ervoor dat de kruiden van hoge (biologische) kwaliteit zijn en vrij van pesticiden en andere schadelijke stoffen.
• Raadpleeg de dierenarts: Raadpleeg altijd een dierenarts voordat je begint met het toedienen van kruiden als je paard al andere medicatie gebruikt.
• Observatie: Houd je paard goed in de gaten voor mogelijke bijwerkingen of allergische reacties.

Conclusie

Geneeskrachtige planten en kruiden kunnen een waardevolle aanvulling zijn op de verzorging en behandeling van paarden. Door de juiste kennis en voorzorgsmaatregelen te nemen, kun je deze natuurlijke middelen effectief inzetten om de gezondheid en het welzijn van paarden te verbeteren.