Maagproblemen en maagzweren zijn veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij paarden die aanzienlijke pijn en ongemak kunnen veroorzaken. Het begrijpen van de symptomen en oorzaken van deze aandoeningen is cruciaal voor het voorkomen en beheren ervan. In dit artikel bespreek ik de symptomen en oorzaken van maagproblemen en maagzweren bij paarden en bied ik richtlijnen voor het voeren om deze problemen te voorkomen.

Symptomen van maagproblemen en maagzweren

Maagproblemen en maagzweren bij paarden kunnen zich op verschillende manieren manifesteren. Een paard hoeft niet altijd álle symptomen te laten zien. Veelvoorkomende symptomen zijn:

1. Verminderde eetlust: Paarden met maagproblemen kunnen minder enthousiast zijn over eten of helemaal stoppen met eten.
2. Gewichtsverlies: Aanhoudende maagproblemen kunnen leiden tot ongewenst gewichtsverlies.
3. Koliek: Frequent optreden van koliek, een aandoening die pijn in de buik veroorzaakt.
4. Slechte vachtconditie: Een doffe of ruwe vacht kan wijzen op onderliggende gezondheidsproblemen, waaronder maagzweren.
5. Gedragsverandering: Paarden kunnen tekenen van ongemak vertonen, zoals tandenknarsen, overmatig gapen, onrustig gedrag, singelnijd, agressief gedrag of verzet tijdens het opzadelen of rijden.
6. Speekselen: Overmatige speekselproductie kan een symptoom zijn van maagproblemen.
7. Verminderde prestaties: Impulsverlies, paard is niet voor het been. Verzet en/of staken. Soms op de rechterhand erger dan de linker.

Oorzaken van maagproblemen en maagzweren

De oorzaken van maagproblemen en maagzweren bij paarden zijn vaak gerelateerd aan het voedingsmanagement. Enkele belangrijke oorzaken zijn:

1. Onregelmatig voeren: Lange perioden tussen voedingen kunnen leiden tot overproductie van maagzuur, wat de maagwand kan irriteren.
2. Hoog graan- en laag vezel dieet: Diëten met een hoog aandeel granen en laag in vezels verstoren de zuurgraad in de maag.
3. Stress: Stressvolle omstandigheden, zoals transport, wedstrijden of veranderingen in de omgeving, kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van maagzweren.
4. Medicatie: Bepaalde medicijnen, zoals niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s), kunnen de maagwand irriteren.
5. Te weinig ruwvoer: Paarden die niet voldoende ruwvoer krijgen, hebben meer kans op maagproblemen omdat hun maagzuur niet voldoende geneutraliseerd wordt.
6. Trainen op lege maag: Het maagzuur klotst tegen de maagwand en veroorzaakt pijn en irritatie.

Anatomie van de paardenmaag

De maag van een paard is relatief klein in vergelijking met die van andere grazers en heeft een inhoud van ongeveer 8 tot 15 liter. In de maag wordt 24/7 maagzuur geproduceerd. In tegenstelling tot bij mensen. Bij ons wordt alleen maagzuur aangemaakt als we eten. De enige manier om het maagzuur te neutraliseren is door speeksel en een bodem eten in de maag.

De maag bestaat uit twee hoofdgedeelten:

1. Niet-klierachtige deel (bovenste deel):
   • Dit deel bevindt zich aan de ingang van de maag, bij de slokdarm.
   • Het heeft geen klieren die zuur of enzymen produceren.
   • Dit deel is gevoelig voor beschadiging door maagzuur omdat het geen beschermende slijmlaag heeft.
2. Klierachtige deel (onderste deel):
   • Dit deel produceert maagzuur (zoutzuur) en spijsverteringsenzymen zoals pepsine.
   • Het heeft een dikke slijmlaag die de maagwand beschermt tegen het zuur.
   • Dit deel is verantwoordelijk voor het verteren van voedsel en het doden van bacteriën en andere micro-organismen.

De maagdenmaag is echt heel zuur! Als je je vinger erin zou steken dan verbrand deze! Continu kauwen en speekselproductie zijn essentieel om de maagzuurproductie te reguleren en te voorkomen dat zuur de gevoelige delen van de maag beschadigt.

Preventie door juiste voeding

Het voorkomen van maagproblemen en maagzweren begint bij het bieden van een goed uitgebalanceerd dieet en het implementeren van best practices voor voeding en management. Hier zijn enkele richtlijnen:

1. Regelmatig voeren: Voer paarden meerdere keren per dag kleine hoeveelheden. Dit helpt om de productie van maagzuur te reguleren en vermindert de kans op overproductie.
2. Voldoende ruwvoer: Zorg ervoor dat paarden onbeperkt toegang hebben tot ruwvoer, zoals hooi of gras. Ruwvoer stimuleert speekselproductie, wat helpt om maagzuur te neutraliseren.
3. Beperk graan: Verminder het aandeel granen in het dieet en vervang deze door meer vezelrijke voedingsmiddelen. Overmatige granen kunnen bijdragen aan een hogere zuurgraad in de maag.
4. Gebruik van voedingssupplementen: Overweeg het gebruik van maagbeschermende supplementen zoals lecithine en pectine. Deze kunnen helpen bij het beschermen van de maagwand. Het zijn geen geneesmiddelen als je paard al maagzweren heeft.
5. Stressmanagement: Minimaliseer stress door een stabiele en voorspelbare routine aan te houden, en vermijd plotselinge veranderingen in het dagelijkse management van het paard.
6. Geleidelijke veranderingen: Pas het dieet van een paard geleidelijk aan om de spijsvertering niet te verstoren.
7. Toegang tot vers water: Zorg ervoor dat paarden altijd toegang hebben tot schoon en vers water.

Voedsel doet er circa anderhalf uur over de maag te passeren. Daarna blijft het veel langer in de darmen. Een paard doet over 1 kilo hooi ongeveer 50 minuten. Zo kun je uitrekenen hoeveel je dus moet voeren voor de nacht om te voorkomen dat je paars zonder eten staat.

Conclusie

Maagproblemen en maagzweren kunnen aanzienlijk ongemak en gezondheidsproblemen veroorzaken bij paarden. Door bewust te zijn van de symptomen en oorzaken, en door de juiste voedings- en managementstrategieën toe te passen, kun je de problemen voorkomen.